🎯 Mục tiêu: Biết kết hợp định giá với kịch bản, biên an toàn và cách đo hiệu quả khoản đầu tư.
Một con số định giá chưa đủ để quyết định. Nhà đầu tư dựng kịch bản tốt – cơ sở – xấu kèm xác suất → tính giá trị kỳ vọng; và chỉ mua khi giá thấp hơn giá trị một biên an toàn. Hiệu quả được đo bằng bội số hoàn vốn (MOIC = tiền nhận về ÷ tiền bỏ ra) và IRR (tỷ suất sinh lời có tính thời gian). Với startup, phần lớn thất bại nên một danh mục dựa vào số ít "thắng lớn" để bù cho nhiều khoản lỗ.
Cùng tìm hiểu
🎲
Đừng tin một con số duy nhất: dựng kịch bản tốt/cơ sở/xấu kèm xác suất → ra giá trị kỳ vọng.
🛡️
Chỉ mua khi giá < giá trị một khoảng đệm (biên an toàn) — bảo vệ khi mình ước lượng sai.
📊
Đo hiệu quả: MOIC = tiền nhận về ÷ tiền bỏ ra; IRR tính cả thời gian. x2 sau 2 năm khác hẳn x2 sau 8 năm.
Hoạt động thực hành
🧮 Bỏ 100 triệu, sau 3 năm nhận về 250 triệu. Bội số hoàn vốn (MOIC) là bao nhiêu?
Ví dụ chi tiết: MOIC = 250 ÷ 100 = 2,5 lần. Nhưng nhớ: 2,5 lần sau 3 năm (IRR ~36%/năm) tốt hơn nhiều so với 2,5 lần sau 10 năm — thời gian rất quan trọng. Với startup, vì nhiều khoản về 0, một khoản "thắng lớn" 10–20 lần phải gánh cả danh mục.
Câu hỏi củng cố
1. Trước khi quyết định đầu tư, nên dựng?
→ Kịch bản tốt – cơ sở – xấu + xác suất
2. Biên an toàn nghĩa là?
→ Mua khi giá thấp hơn giá trị một khoảng đệm
3. Bỏ 100tr, nhận về 250tr. MOIC?
→ 2,5 lần
4. Cùng MOIC 2,5 lần, trường hợp nào tốt hơn?
→ Sau 3 năm (IRR cao hơn)
5. Vì sao danh mục đầu tư startup cần vài "thắng lớn"?
→ Phần lớn startup thất bại, số ít thắng lớn bù lỗ
🎯 Thử thách đời thật
Với một "khoản đầu tư" tưởng tượng (vd mở quầy nước trước cổng trường), viết 3 kịch bản: tốt, cơ sở, xấu — mỗi kịch bản lãi/lỗ bao nhiêu. Rồi quyết định: em có làm không, và vì sao?